• 13 mrt

    2013

    Is het koningslied wel plagiaat?

    John Ewbank heeft het koningslied gecomponeerd. Inmiddels is half Nederland over hem heen gevallen omdat dit lied plagiaat zou zijn van het nummer 10.000 reasons van Matt Redman. Ook zou het teveel lijken op het lied It’s You uit de film Shrek. Dat het Koningslied op deze composities lijkt is wel duidelijk, maar is het ook in juridische zin plagiaat?

    Plagiaat is van alle tijden. Grappig is dat plagiaat in de oudheid niet als een misdrijf werd gezien maar juist als een compliment mits er wel een eigen draai aan het werk werd gegeven.  Vandaag de dag is de oorspronkelijke componist vaak minder blij. Nu wordt plagiaat gezien als het overnemen van het werk van iemand anders en dat presenteren alsof het je eigen werk is. Plagiaat bevindt zich daarmee op een flinterdunne grens tussen enerzijds inspiratie door andere werken en stijlen en anderzijds eigen creativiteit. Dat maakt het in juridische zin lastig om vast te stellen of er sprake is van plagiaat of van een oppervlakkige of toevallige gelijkenis.

    Juridisch wordt een claim vanwege plagiaat gebaseerd op de auteurswet. De rechthebbende – in dit geval Matt Redman – zal dan moeten aantonen dat hij als eerste zijn muziekwerk 10.000 reasons heeft gecomponeerd en dat dat origineel genoeg is, om te mogen monopoliseren. Daarna zullen beide muziekwerken vergeleken moeten worden door deze te ontleden en op het gebied van ritme, melodie en harmonie met elkaar te vergelijken. Omdat dat een muziektechnische aangelegenheid is, zullen partijen zich in een dergelijke situatie in Nederland moeten wenden tot de Vaste Commissie Plagiaat (VCP) van de Buma Stemra. In de VCP hebben muzikale deskundigen en enkele juristen zitting. De VCP beoordeelt geschillen tussen componisten, tekstdichters en muziekuitgevers die aangesloten zijn bij Buma/Stemra. Zij zijn in staat om de muziekwerken grondig te analyseren en vast te stellen of er sprake is van plagiaat of niet. Het komt regelmatig voor dat werken die op het eerste gehoor plagiaat lijken, dat in juridische zin niet blijken te zijn.

    Als partijen zich niet kunnen vinden in de uitspraak van de VCP, kunnen zij altijd nog naar de rechter stappen, maar dat gebeurt niet heel vaak. Buma/Stemra houdt zich bij de verdeling van auteursgelden aan de uitspraak van de VCP, tot een rechter eventueel anders beslist.

    Het is dus te makkelijk en te gevaarlijk om meteen te roepen dat iets plagiaat is, alleen maar omdat het er op lijkt. In dat geval zouden wel heel veel muziekwerken in juridische zin geplagieerd zijn. Avro DJ Gerard Ekdom besteedde daar onlangs nog aandacht aan in het onderdeel de Platenkast in het televisieprogramma Toppop 3.

    John Ewbank probeert die discussie te ontlopen met het argument dat hij dit lied al in 2005 had gecomponeerd en dus de eerste was. Juridisch lijkt me dat niet eens nodig, maar vanuit media perspectief is dat wel het handigste om te doen.

     

Klanten die Doen