• 1 nov

    2013

    Afnameverplichting of afnameverbod?

    Ketchup verbod

    McDonald’s doet Heinz ketchup in de ban”, schrijft het NRC op 28 & 29 oktober 2013. De Telegraaf schrijft: “McDonald’s gaat stoppen met de verkoop van Heinz-sausjes. De hamburgerketen met wereldwijd meer dan 34.000 restaurants haalt de producten van Heinz uit het assortiment, omdat Heinz sinds kort wordt geleid door Bernardo Hees, de voormalige topman van hamburgerrivaal Burger King”.

    Beide berichten doen het voorkomen alsof McDonald’s bepaalt welk merk ketchup haar vestigingen verkopen. Maar McDonald’s heeft niet alleen eigen restaurants; meer dan 70% van de restaurants is eigendom van lokale zelfstandige ondernemers.

    Mag je als franchisegevers de zelfstandig ondernemers binnen je keten vertellen waar zijn hun producten moeten inkopen?

    Afnameverplichting

    Franchisegevers geven hun unieke, onderscheidende concept in gebruik aan franchisenemers en stellen daarbij voorwaarden aan dit gebruik. Als franchisegevers ben je immers zuinig op je eigendommen.

    Een veelvoorkomende voorwaarde is dat de franchisenemers het assortiment bij de franchisegever of aangewezen leveranciers inkopen. Het idee is dat gecentraliseerde inkoop schaalvoordelen biedt, dat de kwaliteit erdoor gewaarborgd is en dat het zorgt voor een uniforme uitstraling in de markt.

    Zo’n afnameverplichting is binnen bepaalde grenzen toegestaan en kan de ondernemers inderdaad beperken in hun zelfstandigheid.

    De afspraak mag de concurrentie niet merkbaar beperken of de verplichting moet noodzakelijk zijn om het concept te beschermen of om de gemeenschappelijke identiteit en reputatie van het franchisenetwerk in stand te houden. Bij sommige franchiseketens zijn de goederen bijvoorbeeld alleen bij de franchisegever te koop, of hebben de producten van de franchisegever meerwaarde ten opzichte van soortgelijke goederen elders. In dat geval is de beperking meestal toegestaan.

    Afnameverbod

    Het voorbeeld van McDonalds spreekt niet zozeer van een afnameverplichting, maar van een afnameverbod. Dat verbod om Heinz-ketchup te betrekken, zelfs als dat geformuleerd zou zijn als verplichting om ketchup elders in te kopen, lijkt geen noodzakelijke afspraak om de gemeenschappelijke identiteit en reputatie van het franchisenetwerk van Mc Donalds in stand te houden.

    Onrechtmatige afspraak

    Stel dat McDonald’s inderdaad feitelijk bepaalt, dat de franchisenemers niet van Heinz mogen inkopen en dat Heinz hierdoor substantieel omzet misloopt, dan kan Heinz wellicht een beroep doen op de rechtspraak uit de ruzie in speelgoedland! Het gerechtshof oordeelde daar immers dat een onderneming belang kan hebben bij de vaststelling dat een afspraak tussen twee andere ondernemingen nietig is en dat het handhaven van zo’n afspraak onrechtmatig kan zijn.

    Wil je meer weten over wat je van je franchisenemers mag vragen als het gaat om inkoop of wil je meer weten over onrechtmatig handelen door rivalen, bel dan 06-28090966 of stuur een mail aan info@doenlegal.nl.

Klanten die Doen