• 28 apr

    2010

    Kredietcrisis als einde van een samenwerking

    Afspraken binden, tenzij ..

    Een van de beginselen van het Nederlandse contractenrecht is de bindende kracht van een contract. Partijen zijn gebonden aan hun afspraken.

    Maar er zijn grenzen. Als er na het sluiten van een contract onvoorziene omstandigheden zijn, kan de rechter een contract ontbinden of wijzigen.

    Onvoorziene omstandigheden

    Onvoorziene omstandigheden zijn omstandigheden die op het moment van totstandkoming van de overeenkomst nog in de toekomst lagen. Omstandigheden waarvan de mogelijkheid van het intreden niet in de overeenkomst is voorzien of stilzwijgend verdisconteerd.

    Voor een geslaagd beroep moeten de onvoorziene omstandigheden zodanig zijn, dat de wederpartij naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid ongewijzigde instandhouding niet mag verwachten. Terughoudendheid is op zijn plaats, alleen al vanwege de rechtszekerheid.

    Afspraak is afspraak en ontbinding is de uitzondering.

    Kredietcrisis onvoorzien?

    De kredietcrisis is een onvoorziene omstandigheid. De rechtbank is het daar niet mee eens. De Raad van Arbitrage voor de Bouw wel.

    In de zaak die voor de rechtbank speelde ging het om de verkoop van een onroerende zaak. De rechtbank overweegt dat het een feit van algemene bekendheid is, dat de economie en de onroerendgoedmarkt aan schommelingen onderhevig zijn. Periodes van economische voorspoed wisselen vroeg of laat af met economisch mindere tijden. Wanneer de economische situatie op een zeker moment verslechtert of de huizenprijzen dalen, kan dan ook niet worden gesproken van een werkelijk uitzonderlijke situatie.

    Dit betekent dat een dergelijke wijziging niet is aan te merken als een onvoorziene omstandigheid, ook niet bij substantiƫle wijzigingen. De koper had er rekening mee moeten houden dat deze situatie zich kon voordoen. Dat geldt te meer nu de koper makelaar is.

    Bij de Raad van Arbitrage gaat het om een andere kwestie. Een koper heeft zich voor twee jaren verplicht om bepaalde hoeveelheden cement af te nemen van een verkoper. Hij wil het contract voortijdig beƫindigen. Als gevolg van de kredietcrisis is de marktprijs van cement aanzienlijk gedaald sinds de gemaakte afspraken. Koper meent dat hij niet aan de vastgestelde prijs kan worden gehouden, omdat afname van het cement tegen deze prijs een faillissement betekent.

    De Raad van Arbitrage gaat hierin mee en oordeelt dat de gewijzigde marktomstandigheden en de opgetreden prijsdaling, waarvoor bij het sluiten van de overeenkomst nog geen aanwijzingen waren, van dien aard zijn dat het naar maatstaven van redelijkheid en billijkheid onaanvaardbaar is dat koper onverkort aan de overeengekomen prijzen wordt gehouden.

    Een verschil dus, dat zich wel laat verklaren uit de feiten. In de eerste zaak gaat het om een eenmalige koop in een altijd fluctuerende markt, terwijl het in de tweede zaak gaat om een koopovereenkomst voor langere periode.

    Dit laatste is mogelijk aanleiding om eerder een overeenkomst aan te passen vanwege marktontwikkelingen. Een franchiseovereenkomst geldt ook voor langere duur en ook daar kan sprake zijn van prijsfluctuatie en faillissementsvooruitzichten. Een mogelijkheid?

Klanten die Doen