• 7 apr

    2016

    Nederlandse Franchise Code laat ruimte voor maatwerk

    De Nederlandse Franchise Code formuleert normen en principes voor redelijk gedrag in de franchise sector. De code staat afwijkend gedrag toe, onder de voorwaarde dat het afwijkende gedrag wordt verantwoord. De code erkent daarmee het belang van vrijheid en flexibiliteit bij het maken van afspraken tussen franchisegever en franchisenemers en geeft ruimte voor vernieuwing.

    De laatste tijd is met regelmaat geschreven over de onbalans in de verdeling van rechten en plichten tussen franchisegevers en franchisenemers. Franchisegevers zouden zichzelf structureel bevoordelen ten koste van hun franchisenemers; dat zou de oorzaak zijn van een stijgend aantal rechtszaken. Het idee is dat wetgeving nieuwe misstanden voorkomt en corrigerend werkt.

    Een sympathiek idee, ware het niet dat het merendeel van de franchiserechtszaken niet wordt veroorzaakt door een onbalans in rechten en plichten of door wantoestanden. Het merendeel van de geschillen wordt veroorzaakt door tegenvallende cijfers, waarvan de franchisegever een verwijt wordt gemaakt.

    Nieuwe wetgeving gaat dit soort onenigheid niet voorkomen. Nieuwe wetgeving gaat ook niet voorkomen dat zich misstanden voordoen. Er zullen altijd bedrijven blijven die de grenzen opzoeken of daar overheen gaan.

    Er is niets mis met een zekere onbalans in het voordeel van de franchisegever, zolang die onbalans maar een doel dient en uitgelegd kan worden. De franchisegever is de eigenaar van de formule. Hij heeft de unieke elementen van de formule bedacht, ontwikkeld en getest. Hij weet als geen ander wat werkt voor de formule en wordt bovendien ook verantwoordelijk gehouden voor de doorontwikkeling ervan. Wil de franchisegever daar invulling aan kunnen geven, dan heeft hij een zekere vrijheid van handelen nodig. Bij die rol past het hebben van meer rechten en een sterkere positie.

    De huidige wetgeving en rechtspraak zegt dat contractspartijen vrij zijn om die afspraken met elkaar te maken die hen goeddunkt, zolang zij daarbij rekening houden met elkaars gerechtvaardigde belangen; zij hebben met andere woorden een zorgplicht ten opzichte van elkaar.

    De Nederlandse Franchise Code voegt aan dit speelveld een aantal gedragsnormen toe en hoewel de code niet bindend is, kunnen de normen wel door partijen op hun relatie van toepassing worden verklaard en zal de code ook een inspiratiebron zijn voor een rechter die heeft te oordelen over wat redelijk is.

    Het is in dat opzicht goed dat de code ruimte laat voor maatwerk met het ‘pas toe of leg uit’ principe, zeker nu minister Kamp heeft aangekondigd dat hij de code in de wet wil verankeren. De mogelijkheid om van de norm af te wijken houdt het franchiselandschap in Nederland flexibel en vernieuwend. Dát zal de resultaten van franchiseformules verbeteren en het aantal rechtszaken verminderen.

Klanten die Doen