• 10 jun

    2021

    Nieuwe regels auteursrecht

    Vanaf 7 juni 2021 gelden er nieuwe regels voor het auteursrecht. Ze zijn een aanvulling op de bestaande wetgeving in Europa. De nieuwe regels beogen de verschillen tussen Europese landen te verkleinen en het auteursrecht beter te laten aansluiten bij het toenemende digitale gebruik van materiaal waar auteursrecht op rust.

    De oude regels waren zo’n 20 jaar oud, terwijl in de tussentijd veel is veranderd. De krant heeft plaatsgemaakt voor online nieuwsartikelen. Scholen gebruiken steeds vaker online content in plaats van fysieke boeken. Het delen van creatieve werken zoals foto’s, video’s en muziek gebeurt volop via grote online platformen, zonder dat de maker daar ooit toestemming voor heeft gegeven.

    De Europese wetgever vond het daarom hoog tijd om de bestaande regels aan te vullen. Wij lichten een aantal van deze nieuwe regels toe.

    Aanbieders van onlinediensten

    Volgens de nieuwe regels zijn social media platformen, zoals Facebook en YouTube, verantwoordelijk voor de uploads van hun gebruikers. Een werk dat wordt beschermd door het auteursrecht mag je niet openbaren zonder toestemming van de auteursrechthebbende. De verantwoordelijkheid hiervoor strekt zich nu dus ook uit tot platformen.

    Om ervoor te zorgen dat er geen content wordt geplaatst zonder toestemming van de rechthebbende, zal het platform de geüploade content steeds filteren om zo te controleren of er sprake is van een potentiële auteursrechtinbreuk.

    Over deze praktijk is veel discussie ontstaan. Velen zijn namelijk bang dat op deze manier er niet alleen illegale content wordt uitgefilterd maar dat ook legale content wordt tegengehouden. Het is bijvoorbeeld wel toegestaan om een parodie of karikatuur te plaatsen, maar het risico ligt op de loer dat platformen ook deze content als inbreukmakend beoordelen.

    De discussie is nog steeds gaande. Zo heeft Polen aan het Europese Hof van Justitie gevraagd om het uploadfilter te verbieden. Het zou haaks staan op de vrijheid van meningsuiting. De verwachting is dat het Hof dit jaar een uitspraak doet.

    Bescherming voor persuitgevers

    De beschermingspositie van persuitgevers is onder de nieuwe regels ook vergroot. Een (online) krantenartikel mag niet je meer zomaar gebruiken op digitale nieuwsdiensten zoals Google News. Als zo’n nieuwsdienst de artikelen toch wil gebruiken, dan hebben zij daar toestemming van de rechthebbende voor nodig. De rechthebbende wordt beschermd voor de duur van één jaar nadat het krantenartikel openbaar is gemaakt. De bescherming geldt niet voor kleine stukjes tekst of het plaatsen van een hyperlink naar een krantenartikel.

    Transparantieplicht

    Als makers toestemming geven aan een ander om hun rechten te gebruiken dan doen zij dit vaak door middel van een licentie. De andere partij mag het werk exploiteren, vaak tegen een vergoeding. In Nederland bestond daarover al regelgeving die de maker beschermt. Wat nieuw is, is de transparantieplicht. Makers hebben recht om te weten op welke manier hun werk wordt geëxploiteerd en welke inkomsten er worden gegenereerd.

    Ruimere mogelijkheden om auteursrechtelijk beschermd te gebruiken voor onderwijs, onderzoek en behoud cultureel erfgoed

    In een aantal situaties is juist geen toestemming meer vereist voor het openbaar maken van beschermd materiaal. Er gelden bijvoorbeeld uitzonderingen voor educatie en onderzoek. Indien het werk wordt gebruikt in de klas of in besloten netwerken waar alleen docenten en studenten toegang tot hebben dan is geen toestemming vereist.

    Voor cultureel erfgoedinstellingen, zoals bibliotheken, musea en archieven gold dat zij zonder toestemming van de rechthebbende al alles mochten digitaliseren wat ze zelf op papier hadden. Volgens de nieuwe regels mogen ze het nu ook online beschikbaar stellen.

    Conclusie

    De nieuwe regels beogen het auteursrecht beter te laten aansluiten bij het toenemende digitale gebruik van materiaal waar auteursrecht op rust. De nieuwe regels zullen in de toekomst waarschijnlijk nog veel nieuwe vragen oproepen. Mocht je zelf op dit moment zelf vragen hebben dan helpen wij je graag verder!

Klanten die Doen