• 16 okt

    2013

    Wil jij ook een cooperatie?

    De vraag naar de coöperatie als samenwerkingsvorm voor een franchiseformule groeit. Franchisegevers willen een andere vorm van samenwerken, meer betrokkenheid, verantwoordelijkheid en vertrouwen. Franchisenemers willen minder regels en controle. Beide verlangens passen in het huidige tijdsbeeld, waarin het idee van vrijheid, ruimte en eigen verantwoordelijkheid centraal staat. Kijk bijvoorbeeld naar de discussie over thuiswerken of werken op kantoor.

    Hoe creëer je een samenwerking gebaseerd op vertrouwen en eigen verantwoordelijkheid, zonder eenzijdig opgelegde regels. De coöperatie lijkt het antwoord.

    Wat is een coöperatie?

    Een coöperatie is een rechtsvorm die verwant is aan de vereniging. De spelregels zijn gelijk, met dat verschil dat een coöperatie winst mag uitkeren aan haar leden en een vereniging niet. De coöperatie werkt als collectief aan goede economische condities voor haar leden. De resultaten hiervan komen ten gunste van de leden.

    Wat precies binnen of buiten de coöperatie valt, is een kwestie van het maken van afspraken. De coöperatie kan eigenaar zijn van de formule en als franchisegever optreden; de coöperatie kan ook de functie hebben van franchisenemersvereniging. De verschillen zijn groot, zowel voor de praktische gevolgen als de juridische.

    De krachtenbundeling waarom een coöperatie bekend staat, is voor een franchiseorganisaties niet nieuw. Ook franchise gaat uit van de kracht van samenwerking. De betrokkenen profiteren van de voordelen van schaalvergroting, met behoud van hun zelfstandigheid en eigen initiatief. Een coöperatie is voor de leden wel minder vrijblijvend dan een zuiver contractuele samenwerkingsvorm zoals de franchiseorganisatie. Bovendien hebben de leden van een coöperatie de zeggenschap over de organisatie, terwijl franchisenemers dat meestal niet hebben.

    De franchise-coöperatie?

    In zekere zin biedt het combineren van beide samenwerkingsvormen voordelen. Er is sprake van een evenwichtige relatie, waarbij de coöperatie handelt in het belang van de gezamenlijke franchisenemers. Vanuit het perspectief van de franchisenemer een aantrekkelijke gedachte, zeker ook omdat de franchisenemer meer vrijheid en zeggenschap krijgt dan in de gebruikelijke structuur.

    De vraag is of de voordelen voor de franchisegever even groot zijn. De coöperatie mag immers alleen activiteiten verrichten voor haar leden. Dit beperkt de franchisegever om economisch voordeel te halen uit de formule binnen de coöperatie. Of dit ook daadwerkelijk een beperking oplevert, hangt af van het soort franchiseformule. De franchisegever die tevens als leverancier optreedt, haalt zijn economisch voordeel uit andere bronnen. Het hangt ook af van de vraag welke onderdelen van de formule in de coöperatie worden ingebracht. Als de rechten op de formule buiten de coöperatie staan en ook buiten de coöperatie geëxploiteerd kunnen worden, bijvoorbeeld binnen andere kanalen of in andere landen, kan de coöperatie meer voordelen dan nadelen opleveren.

    Als nadeel van de coöperatie wordt wel genoemd de inflexibiliteit. De leden-franchisenemers moeten samen tot een besluit komen, wat veel tijd in beslag kan nemen. Aan de andere kant is het wel democratisch: alle leden nemen deel aan de besluitvorming en de meerderheid beslist.

    Conclusie

    De franchise-coöperatie geeft een antwoord op de uitdagingen van deze tijd. Het is wel van belang de gevolgen goed te overdenken. Het succes is sterk afhankelijk van de elementen die worden ingebracht in de coöperatie en de omvang van de franchiseorganisatie.

     

Klanten die Doen