• 7 nov

    2019

    Portretrecht: je mag een portret best gebruiken!

    O.a. The Guardian meldde deze week dat Sandra Bullock en Ellen De Generes gezamenlijk actie gaan ondernemen tegen het gebruik van hun portret in advertenties. Reden hiervoor is dat de portretten van Bullock en De Generes gebruikt werden voor het maken van reclame voor gezondheidsproducten. Zonder dat de adverteerders daar toestemming voor hadden gevraagd of gekregen. Ook in Nederland is dit soort praktijken met regelmaat aan de orde. Zo werd een aantal BN-ers, waaronder John en Johnny de Mol, geconfronteerd met het gebruik van hun portret voor bitcoin advertenties op Facebook. Zonder dat zij daarvan op de hoogte waren of daar iets mee te maken hadden.

    Mag je een portret dan nooit gebruiken? Ja, dat mag wel. Maar je moet je daarbij wel houden aan een aantal voorwaarden. Die voorwaarden zijn te vinden in de regels van het portretrecht.

    Portretrecht

    Het portretrecht is het recht van een geportretteerde om zich tegen de publicatie van zijn portret te verzetten. Het gaat dus om degene die is afgebeeld en niet om de fotograaf. Er wordt in de wet onderscheid gemaakt tussen een portret dat in opdracht is gemaakt en een portret dat niet in opdracht is gemaakt.

    Wel/niet in opdracht

    Als het portret in opdracht is gemaakt, dan is voor publicatie altijd toestemming nodig van de geportretteerde én de maker van het portret. Deze regel heeft tot gevolg dat ook de geportretteerde en maker het portret niet (commercieel) mogen gebruiken zonder toestemming van de ander. Tenzij uitdrukkelijk anders is afgesproken natuurlijk. Is het portret niet in opdracht gemaakt, dan mag het vrij gepubliceerd worden. Op deze regel is wel een uitzondering: publicatie is niet toegestaan als de geportretteerde een redelijk belang heeft om zich daartegen te verzetten.

    Redelijk belang

    Van een redelijk belang is sprake als de geportretteerde door de publicatie ernstig in zijn privacy wordt geschaad of als er sprake is van een commercieel belang. Zo mogen de portretten van topsporters en artiesten met een zogenaamde verzilverbare populariteit, niet zomaar gepubliceerd worden in samenhang met een product of dienst. Daarvoor moet toestemming gevraagd worden. Aan toestemming kunnen voorwaarden worden verbonden, zoals een vergoeding en een beperking van het toegestane gebruik. Als je je hier niet aan houdt, maak je inbreuk op het portretrecht en handel je onrechtmatig.

    Samengevat

    Je mag een portret gebruiken. Het is wel verstandig om voor het gebruik na te gaan of het portret in opdracht is gemaakt. In dat geval heb je toestemming nodig van de geportretteerde en de fotograaf. Is het portret niet in opdracht gemaakt, dan mag je de foto ook zonder toestemming gebruiken. Tenzij de geportretteerde een redelijk belang heeft om zich tegen het gebruik te verzetten.

    Het staat buiten kijf dat Bullock en De Generes een verzilverbare populariteit genieten. En dus een redelijk belang hebben zich tegen het gebruik van hun portret te verzetten. Dit geldt ook voor genoemde BN-ers. Maar soms is het minder duidelijk of het gebruik zonder toestemming is toegestaan. Wil jij weten of je een foto mag gebruiken of heb je een (andere) vraag over het portretrecht? Neem dan even contact met ons op. We kijken dan graag hoe we je kunnen helpen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Klanten die Doen