Verstappen verliest van Picnic

Het Formule 1 seizoen begint pas volgende maand. Toch heeft Max Verstappen nu al het nieuws gehaald. Het gaat om het hoger beroep van een procedure tegen Picnic, de online supermarkt. Inzet van de procedure is dit filmpje waarin een look-a-like van Verstappen de hoofdrol speelt:

In eerste instantie had de rechtbank in Amsterdam de (verdere) verspreiding van dit filmpje verboden. Ook had de rechtbank beslist dat Picnic een schadevergoeding van € 150.000,– zou moeten betalen. Afgelopen week maakte het Gerechtshof Amsterdam in hoger beroep die beslissing ongedaan. Picnic heeft niets verkeerd gedaan en Verstappen heeft geen recht op schadevergoeding. Hoe dat precies zit, leg ik hieronder uit.

Hoe zit het precies

Verstappen heeft zijn portret- en merchandiserechten onder gebracht in een aparte vennootschap, genaamd Mavic. Mavic en Verstappen vinden dat het portretrecht van Max is geschonden door het filmpje. Daarnaast zeggen zij dat Picnic – een concurrent van Jumbo, een persoonlijke sponsor van Verstappen – onrechtmatig heeft gehandeld door het filmpje te maken en te verspreiden. Mavic en Verstappen hebben schade hebben geleden. Het Hof is het daar niet mee eens.

Portretrecht

Het gezicht of de persoon van Verstappen zelf is niet afgebeeld. Je kunt je in principe niet verzetten als slechts bepaalde kenmerken door een ander zijn nagebootst, terwijl het duidelijk is dat het gaat om een look-a-like. Dat geldt ook als dat nabootsen met opzet gebeurt.

Onrechtmatig handelen

Het filmpje kan op zich wel onrechtmatig zijn jegens Verstappen als hij hierdoor in zijn eer en goede naam zou worden aangetast of als zijn betrokken zakelijke belangen door het filmpje worden geschaad. Volgens het Hof is hiervan geen sprake.

Het Hof stelt vast dat Verstappen door het filmpje niet in zijn eer of goede naam is aangetast. Dat geldt ook voor zijn reputatie op zakelijk gebied en het daarmee samenhangend verdienvermogen van Mavic.

Het Hof denkt niet dat Verstappen zelf nu in verband gebracht zal worden met de activiteiten van Picnic of dat het publiek zal denken dat hij deze diensten ondersteunt. Het is duidelijk dat het hier een persiflage betreft. Deze persiflage zal geen afbreuk doen aan de reputatie en populariteit van Verstappen, aldus het Hof.

Dat een bekend persoon met een zogenaamde verzilverbare populariteit wordt nagedaan zonder dat er verwarring is omtrent de identiteit, is op zich niet onrechtmatig. Dat is zelfs niet het geval als de nabootsende partij een commercieel voordeel nastreeft. Daarvoor is er meer nodig en dat soort bijkomende omstandigheden ontbreekt. Zo heeft Jumbo, de concurrent van Picnic en persoonlijke sponsor van Verstappen, zich niet verzet tegen deze uiting.

Schade

Voor zover Verstappen stelt dat hij door dit filmpje schade zou hebben geleden, wijst het Hof er fijntjes op dat dit filmpje de relatie met Jumbo in elk geval niet heeft geschaad, want kort na de lancering van het filmpje heeft Jumbo het sponsorcontract met Verstappen verlengd. Ook heeft de look-a-like geen klussen weggekaapt die Verstappen anders had kunnen uitvoeren en waardoor hij potentieel omzet zou hebben gemist.

Voor zover Verstappen zijn schade begroot op de stelling dat hij voor zijn medewerking aan dit filmpje een bepaald bedrag had kunnen bedingen, is het hof stellig: “Dat […] aangenomen moet worden dat toch sprake is van schade van Mavic c.s., en wel ter hoogte van het bedrag dat zij voor een rol van Verstappen als bezorger in een dergelijke uiting van Picnic zouden hebben kunnen bedingen, vindt geen steun in het recht.”

Conclusie

Het Gerechtshof Amsterdam heeft naar mijn mening een goed onderbouwde en gestructureerde uitspraak gewezen waarin enkele juridische knopen zijn doorgehakt. Je kunt het oneens zijn met de uitkomst, maar de onderbouwing is goed en kan er toe leiden dat het gebruik van look-a-likes in reclame de komende tijd wel eens zou kunnen gaan groeien.