Franchisetrend: multifranchise, minder franchisenemers & meer vestigingen

Franchise is een samenwerkingsvorm, waarbij gebruik wordt gemaakt van de kracht van de massa. Velen weten en kunnen meer dan één. De eigenaar van een uniek bedrijfsconcept laat zijn naamsbekendheid of marktaandeel groeien door samen te werken met andere ondernemers. Die ondernemers heten franchisenemers. Zij mogen het concept gebruiken voor de exploitatie van één of meerdere vestigingen en betalen daarvoor een fee.

De franchisegever houdt zich bezig met het bepalen van missie en visie en de marsroute van het samenwerkingsverband. Hij bepaalt daarmee ook de grenzen van de speelruimte van de franchisenemers. Die grenzen zijn vaak bereikt bij het uitvoeren van concurrerende activiteiten of het inkopen van producten bij anderen dan de franchisegever. Binnen die grenzen zijn de franchisenemers vrij om hun strategie te bepalen. De laatste tijd is dat steeds vaker een groeistrategie.

Multifranchise

Franchisenemers zijn niet altijd eenmanszaken of kleine zelfstandigen. Soms zijn het behoorlijke ondernemingen bestaande uit meerdere vestigingen met een groot aantal personeelsleden.

De franchisenemer die meerdere vestigingen volgens één concept exploiteert, heet multi-unit franchisenemer. De franchisenemer met meerdere vestigingen volgens verschillende concepten heet multibrand franchisenemer.

Verbieden of stimuleren?

De franchisegever die niet wil dat een individuele franchisenemer teveel macht krijgt, beperkt het aantal vestigingen dat de franchisenemer mag hebben. Daarmee voorkomt hij een machtsblok, want hoe meer vestigingen een franchisenemer heeft, hoe meer invloed hij kan uitoefenen op de organisatie.

De franchisegever die vreest dat zijn beste franchisenemer wordt weggekaapt door de concurrent, beperkt de mogelijkheid om vestigingen van een concurrerende formule te hebben. Dat zou een volledige overstap en daarmee overdracht van kennis te eenvoudig maken.

De franchisegever die daarentegen een voorkeur heeft voor een beperkt aantal gesprekspartners of behoefte heeft aan ervaren sparringpartners, doet het tegenovergestelde. Hij laat franchisenemers liefst meerdere vestigingen runnen, waardoor hij te maken krijgt met een kleiner aantal efficiëntere partijen.

Bij franchiseorganisaties waar het lokale gezicht van belang is, komt de eerste variant vaker voor. Het is voor die organisaties belangrijk dat de franchisenemer zich bemoeit met de dagelijkse gang van zaken in de vestiging. De tweede variant wordt vaker gezien bij de grotere formules, die doorslaggevend belang hechten aan groei, professionaliteit of bewezen succes.

Multiplier

Het onderwerp multifranchise staat op de agenda van verschillende organisaties. Waar deze aandacht vandaan komt, is niet met zekerheid te zeggen. Het economische klimaat kan daaraan bijdragen, of een tekort aan geschikte zelfstandig ondernemers of wellicht veranderende inzichten over een goed groeimodel.

Feit is, dat franchisenemers zelf steeds vaker kiezen voor groei door het exploiteren van meer vestigingen of meer formules, terwijl ook franchisegevers eerder bereid zijn om hun eis voor merkloyaliteit los te laten. Franchisegevers zoeken meer dan voorheen naar franchisenemers die zichzelf bewezen hebben. Dat zijn vaak ook ondernemers die meer financiële ruimte hebben dan de kleine zelfstandige.

Meer of minder vestigingen, meer of minder franchisenemers. Het één is niet beter dan het ander. Er zijn franchiseorganisaties die goed gedijen bij de samenwerking met eenmansondernemers die sterk lokaal gericht zijn. Er zijn ook franchiseorganisaties die beter opereren bij een klein aantal professionele partners. Wat het beste resultaat geeft, hangt helemaal af van de organisatie en haar visie.

Tip

Welke variant ook de voorkeur krijgt, het is belangrijk dat de franchisegever een bewuste keuze maakt. Hij is degene die de visie heeft en de grenzen bepaalt. Het gaat pas mis als een organisatie gaandeweg de controle over haar eigen strategie verliest en moet constateren dat zij in een ongewenste samenstelling is gegroeid. Herstellen is vele malen moeilijker dan voorkomen.

In geval van multibrand franchise is het van belang dat partijen de formules gescheiden houden. Geen van de betrokkenen heeft er belang bij als zaken door elkaar lopen. Bovendien is het risico te groot. Als één vestiging faalt, heeft dit gevolgen voor de andere vestigingen, ook al zijn die van een andere formule.

Conclusie

Wel of geen multifranchise, het is geen wet van Meden en Perzen. Belangrijk is dat er sprake is van een bewuste keuze die past in de strategie van de franchisegever.