Leveringsstop door McDonalds

Wat vooraf ging

McDonalds is de grootste fastfoodketen ter wereld. De keten is een franchise organisatie: de McDonalds franchisevestigingen mogen tegen betaling gebruik maken van de McDonalds-formule, maar zijn verder zelfstandig.

McDonalds heeft ook vestigingen in India. Onder leiding van de Indiase ondernemer Bakshi is McDonalds in (Noord-)India in 20 jaar gegroeid van 1 naar maar liefst 170 restaurants. Een behoorlijke groei en dat in een land waar rundvlees, het ‘hoofdingrediënt’ van het succes van McDonalds niet gegeten wordt. Alle reden voor McDonalds om blij te zijn met Bakshi. Of toch niet?

Het antwoord op deze vraag is: ‘nee, toch niet’. McDonalds en Bakshi hebben ruzie. De ruzie draait, zoals vaak, om geld. Volgens McDonalds betaalt Bakshi te weinig voor het gebruik van de formule en is er sprake van slecht management. De hygiëne in de Indiase McDonalds laat bovendien (veel) te wensen over. Bakshi werpt McDonalds tegen dat zij misbruik maakt van haar machtspositie. Het liefst wil McDonalds Bakshi uitkopen. Maar partijen worden het niet eens over de prijs. Om haar standpunten kracht bij te zetten, heeft McDonalds besloten leveringen aan Bakshi stop te zetten. De vraag is of een franchisegever dat wel mag doen.

Leveringsplicht of niet?

In sommige franchiserelaties hebben franchisegever en franchisenemer afgesproken dat franchisegever producten levert aan franchisenemer. Zo ook McDonalds en Bakshi. En afspraak is afspraak. Je zou hieruit de conclusie kunnen trekken dat de franchisegever te allen tijde een leveringsplicht heeft en de leveringen niet mag stoppen. Net als mijn collega Esther (zie haar blog https://www.doenlegal.nl/leveringsstop-betalingsachterstand) vind ik dit te kort door de bocht. Een leveringsplicht is niet zonder meer aan te nemen.

Concrete omstandigheden

Bakshi en McDonalds hebben ongetwijfeld niet alleen afspraken gemaakt over leveringen van producten. Zij hebben vast ook afspraken gemaakt over zaken als:

  • de (hoogte en wijze van) betaling voor het gebruik van de formule van McDonalds;
  • de manier waarop de formule geëxploiteerd dient te worden;
  • de te hanteren hygiëne.

Gelet op het belang dat McDonalds heeft bij een goede reputatie, is het aannemelijk dat de afspraken over de wijze van exploitatie en hygiëne behoorlijk specifiek zijn. Als Bakshi, ondanks regelmatige aanmaningen, blijft weigeren om zich te gedragen naar een of meer van die afspraken, kan het zo zijn dat McDonalds de leveringen terecht stopzet.

Zowel franchisegever als franchisenemer moeten zich ten opzichte van elkaar gedragen naar de eisen van redelijkheid en billijkheid. Om te bepalen of zij daaraan voldoen, moeten alle belangen en omstandigheden worden meegenomen. Dit betekent dit dat de volgende zaken zullen meewegen:

  • welke afspraken zijn er (in het contract) gemaakt en welke bedoeling hadden partijen daarmee;
  • de duur van de relatie en de manier waarop partijen in het verleden met elkaar omgingen;
  • de mate waarin franchisenemer tekort is geschoten en de gevolgen daarvan voor franchisegever;
  • de manier waarop franchisegever de franchisenemer op diens tekortkomingen heeft gewezen;
  • de gevolgen van het stopzetten van de leveringsstop voor franchisenemer.

Deze afwegingen zijn niet op zichzelf staand, maar moeten in hun onderlinge samenhang worden bezien.

 Conclusie

Een leveringsplicht kan niet zonder meer worden aangenomen. Er kunnen zich situaties voordoen waarin een franchisegever de leveringen aan zijn franchisenemer terecht stop zet. Of de beoordeling in een dergelijke situatie uitvalt ten gunste van franchisegever of van franchisenemer is afhankelijk van de concrete omstandigheden. Een manier om discussie te voorkomen is het maken van duidelijke afspraken over of en wanneer een leveringsstop kan worden ingevoerd.

Wil jij meer weten over hoe je heldere afspraken kunt maken en discussies kunt voorkomen? Bel gerust op 06 28 0909 66 (Esther) of mail naar esther@doenlegal.nl