Onstuimige tijden in de supermarkt

De ontwikkelingen binnen de supermarktwereld hebben elkaar de laatste jaren in rap tempo opgevolgd. Formules zijn samengegaan, zijn van het toneel verdwenen of zijn door andere formules overgenomen. C1000 is in delen verkocht aan Jumbo, Ahold en Coöp, De formule Konmar is verdwenen en dertien andere supermarktformules werken samen binnen de Superunie.

Waar zaken veranderen, ontstaat frictie. Zo ook dezer dagen in Noord-Brabant, waar twee supermarktondernemers elkaar in de weg zitten vanaf het moment dat de één zijn winkel is gaan exploiteren volgens de formule van de ander. De regio lijkt groot genoeg voor twee verschillende supermarkten, maar kennelijk niet voor twee dezelfde. De oudste binnen de formule draaiende winkel heeft zijn prijzen verlaagd, heeft daar reclame voor gemaakt en is de prijsconcurrentie openlijk aangegaan. De Nederlandse Mededingingsautoriteit kan tevreden zijn. De net overgestapte supermarktondernemer is er echter niet blij mee en vindt de houding van zijn mede-franchisenemer verre van collegiaal of professioneel. Wie van de twee het juridisch ook bij het juiste eind heeft, hier is een rol weggelegd voor de franchisegever.

Op hetzelfde moment ruziet een supermarktondernemer in de omgeving van Hedel met zijn broodleverancier, omdat die van de ene op de andere dag gestopt is met leveren. De relatie tussen beiden bestaat al meer dan tien jaar en kan volgens de supermarktondernemer niet (zomaar) opgezegd worden. De leverancier verschuilt zich achter zijn relatie met de franchisegever, die de leverancier vanwege wijzigingen in de organisatie vervangen heeft door een ander. Het is de leverancier daardoor niet langer toegestaan om franchisenemers, waaronder de supermarkt in kwestie, te beleveren.

De rechter is het niet met de leverancier eens. De afspraak tussen de supermarkt en de leverancier is te bestempelen als een duurovereenkomst voor onbepaalde tijd. Het staat de ondernemer volgens de franchiseovereenkomst vrij om brood in te kopen bij de leverancier van zijn keuze, maar de leverancier heeft op zijn beurt een zwaarwegend belang bij beëindiging van de relatie. Gelet op die situatie kan het contract wel beëindigd worden, maar niet met de onredelijk korte termijn van tien dagen. Wil de opzegging werken, is een aanmerkelijk langere opzegtermijn nodig.

Misschien is het tijd voor nog een ontwikkeling, namelijk meer multi-unit of zelfs multi-brand supermarkt franchisenemers?